Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Cookies.

PREZES ŚWIATOWEGO ZWIĄZKU ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ śp. płk Czesław Justyn CYWIŃSKI

  • pobierz pdf
  • drukuj
  • zmniejsz czcionkę
  • rozmiar pierwotny
  • powiększ czcionkę
PREZES ŚWIATOWEGO ZWIĄZKU ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ śp. płk Czesław Justyn CYWIŃSKI - zdjęcie

Czesław Justyn Cywiński ps. „Skowronek”, „Ryszard” urodzony 10 marca 1926 r. w Wilnie. Działalność konspiracyjną rozpoczął jeszcze jako uczeń gimnazjum wstępując do Związku Wolnych Polaków, gdzie pełnił funkcje wywiadowcze. Jesienią 1942 roku rozpoczął działalność Armii Krajowej w dzielnicy „B” Garnizonu w Wilnie biorąc udział w zdobywaniu i gromadzeniu broni oraz amunicji. Z początkiem 1944 został wcielony do 1. plutonu 1. Brygady Juranda AK w Wilnie, a następnie do plutonu szturmowego ppor. Romana Żebryka ps. „Korab”.  W oddziale partyzanckim brał udział w wielu akcjach dywersyjnych.

Uczestniczył w operacji „Ostra Brama” w walkach o Wilno. 18 lipca 1944 wraz z 1. Brygadą został okrążony i rozbrojony przez oddziały NKWD. Z obozu NKWD w Miednikach został wywieziony do Kaługi i obozów sowieckich, bowiem odmówił wraz kolegami złożenia przysięgi i wstąpienia do Armii Czerwonej.
 
Po powrocie do Polski od 1946 r. studiował na Politechnice Warszawskiej, w 1952 r. uzyskał tytuł magistra inż. budownictwa. Pracował w biurach projektowych oraz na budowach krajowych i zagranicznych, w jednostkach badawczych oraz instytucjach centralnych. Wykładał na Politechnice Warszawskiej i w innych centrach edukacyjnych. Społecznie udzielał się w związkach sportowych. Był instruktorem – trenerem Polskiego Związku Narciarskiego.

Od ponad 25 lat przewodniczył Środowisku Byłych Żołnierzy 1 Wileńskiej Brygady „Juranda”, które w roku 1989 włączone zostało do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Od 1996 roku w trzech kolejnych kadencjach był członkiem Prezydium Zarządu Głównego ŚZŻAK, pełniąc w pierwszych dwóch okresach funkcje kierującego Ośrodkiem Informacji i Wydawnictw oraz Komisji Historycznej. Od 2001 zainicjował współpracę z IPN, która zaowocowała podpisaniem umowy i organizacją wspólnych konferencji, wystaw i publikacji. Jako kierujący Ośrodkiem Informacji i Wydawnictw był współorganizatorem konferencji naukowych: „Patriotyzm jaki jest i jaki winien być”, „Wojna domowa czy nowa okupacja”, „Operacja „Burza” 1944”, doprowadził do wydania książek z tych konferencji.

Czesław Cywiński inicjował i współorganizował odbudowę podziemnej części więzienia „Pawiak”, a także koncepcję dalszej kompleksowej rozbudowy tego ważnego obiektu z punktu historii martyrologii Polaków.

W 2002 roku wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej był współinicjatorem powołania Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Warszawie, którego objął prezesurę. Do 2007 r. współorganizował w Warszawie ponad 60 sesji historycznych. Następnie zainicjował i współdziałał w założeniu Klubów Historycznych m. in. w Katowicach, Poznaniu, Łodzi, Szczecinie, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Koszalinie. W ostatnim okresie z jego inicjatywy powstały młodzieżowe Kluby Historyczne im. Armii Krajowej w Wieliczce, Bochni, Augustowie, Jędrzejowie, Gdyni, Radomiu, Żywcu, Krośnie, Koszalinie (Klub akademicki), Bydgoszczy, Chmielniku, Sanoku, Łowiczu i Sędziszowie.

W lipcu 2005 roku, podczas VII Zjazdu, zdecydowaną większością głosów został wybrany Prezesem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej na trzyletnią kadencję. Jako prezes Zarządu Głównego wszedł do Rady Kombatanckiej przy Kierowniku Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych i wybrany został jej przewodniczącym. Pełniąc tę funkcję działał na rzecz integracji związków kombatanckich i postulował właściwe wypełnianie obowiązków Urzędu wobec kombatantów.

Na początku 2006 roku powołany został do Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Doprowadził do opublikowania w 2008 r. książki W. Hosenfelda „Staram się ratować każdego – życie niemieckiego oficera w listach i dziennikach”, do której napisał b. rzeczowy wstęp. W związku z tą publikacją, w czerwcu 2009 r., został zaproszony do wystąpienia na konferencji w Berlinie zorganizowanej przez Yad Vashem.

Od 2001 r., a ze szczególnym nasileniem od 2005 r. współorganizował z IPN sesje na temat stosunków Polsko – Litewskich 1939-1945, w Warszawie i Wilnie oraz Międzynarodowe Sesje Historyczno - Naukowe „Polska-Ukraina: trudne pytania”, dotyczące ludobójstwa na Wołyniu i płd. - wsch. terenach Polski. W okresie tym Czesław Cywiński wspierał i kierował organizacyjnie działania zmierzające do upamiętnienia pomordowanych przez nacjonalistów UPA w 1943 r. obywateli Polski na Kresach Wschodnich II RP. Przy jego osobistym zaangażowaniu wydana została, przy wsparciu finansowym Kancelarii Prezydenta RP, książka „Tragiczne wydarzenia za Bugiem i Sanem” oraz zorganizowane zostały seminaria historyków polskich i ukraińskich w Warszawie, Lwowie i Toruniu. Dzięki współpracy z IPN udało się zainteresować i doprowadzić do przejęcia tej problematyki przez Komisję Badań Zbrodni Przeciw Narodowi Polskiemu. Ważnym etapem działań na rzecz upowszechnienia patriotycznych postaw młodzieży było zorganizowanie wspólnie z MEN pod Patronatem Prezydenta RP 29.11.2006 r. konferencji naukowej w Sejmie „Wizja Polskiego Patriotyzmu” i wydania pokłosia z sympozjum.

Współpracował przy organizowaniu w Piotrkowie międzynarodowej konferencji z udziałem historyków z 10. państw na temat „Represji sowieckich w Europie Środkowo – Wschodniej”. W 2005 r. Prezes Rady Ministrów RP powołał Czesława Cywińskiego w skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Od 2005 roku był członkiem Zarządu Federacji Organizacji Kresowych, gdzie wspierał idee powołania i działania programowego Instytutu Kresów Wschodnich II RP.

Od początku swej kadencji a szczególnie od 2006 r. uaktywnił kontakty z terenowymi Okręgami a także poszczególnymi Kołami i Środowiskami, często uczestnicząc osobiście w ich działaniach, zwłaszcza przy organizowaniu terenowych Klubów Historycznych.

Już w okresie pierwszej kadencji kierując Związkiem doprowadził do wzrostu uznania i rangi ŚZŻAK. Prowadził współpracę ze środowiskami zagranicznymi byłych żołnierzy AK m. in. w USA, Wielkiej Brytanii i Litwie.

W 2006 r. Czesław Cywiński zainicjował wydawanie kieszonkowych, popularnych publikacji w serii Biblioteka Armii Krajowej - „Dowódcy Armii Krajowej”, „Słynne Akcje Armii Krajowej” i „Bóg, Honor, Ojczyzna”. Łącznie do 2010 r. wydano 19 książek, niektóre z nich, jak np. „Pułkownik Kukliński – tajna misja” uzyskały wznowienia. W okresie tym we współpracy z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz z Ministerstwem Obrony Narodowej wydawane były książki o charakterze naukowym.

W 2007 r. był inicjatorem zorganizowania księgarni patriotycznej w budynku PAST-y, która stała się swoistym centrum pozyskiwania patriotycznych wydawnictw. Wzmocniona zostaje współpraca z IPN, która zaowocowała podejmowaniem nowych bardzo istotnych tematów w Klubie Historycznym im. Stefana Roweckiego „Grota” w Warszawie oraz Klubach w całej Polsce, nawet w miastach powiatowych. W 2009 r. udzielił dużego wsparcia w obronie przed przebudową na centrum handlowe byłej siedziby NKWD i UB tzw. ”Domu Turka” w Augustowie.

W okresie od 2006 r. zacieśniona została współpraca z Muzeum Powstania Warszawskiego w zakresie zbierania eksponatów oraz tematyki konferencji i działań promocyjnych. W okresie tym Czesław Cywiński podejmował rozmowy na szczeblu wiceministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i doradców ministra Obrony Narodowej w sprawie zorganizowania Muzeum Armii Krajowej w stolicy. Prezes ZG ŚZŻAK udzielał też poparcia w rozbudowie Muzeum AK w Krakowie. W 2009 r. przeprowadzone zostały starania u wiceministra Edukacji Narodowej w sprawie popularyzacji idei izb pamięci narodowej w szkołach poświęconych tematyce AK i PPP. Przy zaangażowaniu Czesława Cywińskiego utrwalonych zostało wiele miejsc pamięci i działalność żołnierzy Armii Krajowej.

W okresie tym, w dalszym ciągu podnoszony był poziom naukowy i edytorski Biuletynu Informacyjnego ŚZŻAK, który w 2008 r. otrzymał wyróżnienie Medalem Kustosza Sławy i Chwały Oręża Polskiego. Biuletyn od 2006 r. upowszechniony został wśród kadry wychowawczej i żołnierzy służby czynnej Wojska Polskiego. Wartościowe treści patriotyczno-wychowawcze tego wydawnictwa były, dzięki staraniom Czesława Cywińskiego, upowszechniane gratisowo do około 500 szkół noszących imię AK i bohaterów tej konspiracji.

W okresie od 2006 r. Czesław Cywiński rozwinął współpracę z Wojskowym Biurem Historycznym w wielokrotnym organizowaniu konferencji historycznych. Istotną dla upowszechnienia etosu żołnierzy Armii Krajowej była zapoczątkowana od 2008 r. współpraca z Narodowym Centrum Kultury.

Inicjował i zabiegał o awanse i odznaczenia dla wielu członków ŚZŻAK.  W wyniku troski Czesława Cywińskiego wielu żołnierzy AK zostało wyróżnionych różnymi symbolami Związkowymi Statuetką Polski Walczącej czy nagrodą im. Jerzego Ślaskiego.

W okresie lat 2008/2009 w dużym stopniu przyczynił się do rozwoju opieki socjalnej ze szpitalami oraz pomocy finansowej dla kombatantów AK z Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie” i Banku PKO BP.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim O.O.P. oraz Krzyżem Kawalerskim O. O. P. Za służbę w Armii Krajowej oraz za pracę społeczną został odznaczony: Krzyżem Walecznych, Krzyżem AK, Krzyżem Więźnia Politycznego, Krzyżem Partyzanckim Złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju. Za pracę zawodową otrzymał czterokrotnie nagrodę ministra budownictwa I stopnia „Za wybitne osiągnięcia projektowe” oraz Złotą Odznakę Zasłużonego dla Budownictwa”. W 2006 r. został powołany do Społecznej Rady ds. Kombatantów w Kancelarii Prezydenta RP. W 2007 r. został Honorowym Obywatelem m.st. Warszawy.

W 2008 r. został wyróżniony Medalem Kustosza Tradycji Chwały i Sławy Oręża Polskiego i powołany do Rady Muzeum II wojny światowej, przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W marcu 2010 roku włączył się w misję zachowania niezależności Instytutu Pamięci Narodowej oraz sprzeciw wobec nowelizacji ustawy o IPN, czego wynikiem było podpisanie wspólnego „Oświadczenia środowisk kombatanckich”.

Zginą 10.04.2010 r. w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem w wieku 84 lat. Był to tragiczny lot delegacji prezydenckiej na uroczystości uczczenia Ofiar mordu katyńskiego.

Został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski przez Marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego wykonującego obowiązki Prezydenta RP.

W dniu 15.04.2010 r. decyzją Ministra Obrony Narodowej został mianowany pośmiertnie na stopień pułkownika.

Oprac.:  Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej
Zdjęcia: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Departament Prasowo - Informacyjny MON

  • publikuj na facebook
  • publikuj na tweeter
  • publikuj na google plus
Aktualności - ostatnie wpisy
20 II 2019
cyber.mil.pl - rozwijamy zdolności Polski ...
– Państwa UE mają odpowiednie kompetencje i możliwości, by odgrywać istotną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni – powiedział Tomasz Zdzikot, sekretarz stanu ...
16 II 2019
Zacieśniamy współpracę obronną w naszym ...
-  Rozmawialiśmy na temat „Fort Trump”. Jest duże zrozumienie, jeśli chodzi o Kongres Stanów Zjednoczonych, o senacką komisję obrony, ale także w ...
Szef MON na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa
15 II 2019
Amerykańska obecność w Polsce to ...
- Zwiększenie amerykańskiej obecności wojskowej w Polsce będzie miało znaczenie dla całej wschodniej flanki NATO. Jeśli będzie trzeba, Pentagon dostanie więcej czasu ...
15 II 2019
Najlepsi zostają żołnierzami Wojska Polskiego
Rusza trzeci etap kampanii rekrutacyjnej „Zostań żołnierzem Rzeczypospolitej”. 4 lutego br. rozpoczęła się kwalifikacja wojskowa, podczas której będziemy przekonywać młodych Polaków ...